1991 - ROK UPADKU

czarter jachtów W końcu jednak nadszedł czas. aby radziecki przywódca zajął się rozpadającym Związkiem Radzieckim. Było już za późno, by w granicach ZSRR utrzymać państwa bałtyckie. Partie komunistyczne, takie jak fronty ludowe, opowiadały się za niepodległością. 9 lutego 1991 Litwa poddała sprawę niepodległości pod głosowanie powszechne; ponad 90% obywateli głosowało za, a frekwencja przekroczyła 84%. Te same działania podjęli Estończycy i Łotysze 3 marca, tutaj wyniki referendum wynosiły odpowiednio 79% i 74% za niepodległością - co być może odzwierciedlało powściągliwość tamtejszych mniejszości słowiańskich w tej sprawie. Gorbaczow próbował ocalić to, co pozostało. Wystąpił w radzieckiej telewizji 6 lutego, zapowiadając referendum na temat nowego układu związkowego, na mocy którego powstałaby Wspólnota Niepodległych Państw. Układ przewidywał duże ustępstwa na rzecz republik, które zostałyby uznane za suwerenne, same zadecydowałyby o formie rządów i mogłyby samodzielnie prowadzić negocjacje z innymi państwami (z wyjątkiem polityki zagranicznej). Rząd centralny w Moskwie zwrócił się o przyznanie mu prawa inicjatywy legislacyjnej w dziedzinie polityki zagranicznej i obronnej, a także o prowadzenie polityki podatkowej — co później zaważy na stosunkach z Federacją Rosyjską. Rosja zaś zwróciła się prośbą o własnego prezydenta, a w kilku republikach w referendum umieszczono dodatkowe punkty, dotyczące głównie poparcia dla niepodległości republiki. Projekt układu przewidywał rozwiązania raczej pod kątem republik niż federacji; istniała też realna możliwość, że rząd centralny, pozbawiony teraz partyjnej bazy kicrowTiiczej, będzie miał jedynie symboliczną władzę. Niemniej jednak dla Gorbaczowa była to ostatnia szansa utrzymania państwa stworzonego przez Lenina a wzmocnionego i rozbudowanego przez Stalina. Odzież rowerowa